KARBON MONOKSiT ZEHİRLENMESİ KONUSUNDA UYARI

            Karbon monoksit zehirlenmesi, ülkemizde “soba zehirlenmesi” ya da “şofben zehirlenmesi isimleriyle bilinmektedir. Ülke genelinde her yıl yüzlerce vatandaşımız zehirlenme belirtileriyle hastanelere başvurmakta ve maalesef onlarca kişi bu sebepten hayatını kaybetmedir.

            Karbon monoksit gazı, yakıtın tam yanamaması sonucu açığa çıkar. Renksiz ve kokusuz bir gazdır. Bu özellikleri nedeniyle kapalı bir mekanda miktarı arttığında farkedilemez. Kanın oksijen taşımasını engelleyerek zehirlenmeye yol açar.

            Zehirlenmelerin önlenmesinde aşağıda sıralanan kurallara uyulması hayati önem taşımaktadır.

            Soba ve bacalarla ilgili kurallar:

ñ     Kullanılan her türlü ısıtma cihazının kalite belgesine sahip olup olmadığına, garantilerine ve garanti sürelerine dikkat edilmeli,

ñ     Kullanılan yakıtın standartlara uygunluğu kontrol edilmeli, izin belgesi olmayan satıcılardan kömür alınmamalı,

ñ     Aşırı doldurulan sobanın duman yolu daralacağı, soba içinde düzensiz ısı dağılımı nedeniyle de baca çekişi zayıflayacağı için soba yakılırken aşırı doldurulmamasına dikkat edilmeli,

ñ     Sönmekte olan sobaya asla tutuşması güç yakıtlar konulmamalı, yakıt yavaş yavaş ilave edilmeli, yatmadan önce sobaya kesinlikle yakıt konulmamalı,

ñ     İyi ısınmayan ve alttan yakılan kömür sobalarında karbon monoksit zehirlenmesi riski artacağından soba tutuşturulurken yakıtın üstten yanması sağlanmalı,

ñ     Özellikle alçak basınçlı lodoslu havalarda ölüm olaylarında artış görüldüğü için eğer bacalar standartlara uygun değilse alçak basınçlı havalarda soba yakılmamalı, yakılması zorunlu ise gece yatarken mutlaka tam olarak söndürülmeli,

ñ     Soba borularının birbiriyle birleştirilmesinde hava ve baca gazı sızdırmazlığı sağlanmalı,

ñ     Sobanın bulunduğu yer sürekli havalandırılmalı,

ñ     Bacalar standartlara uygun ve yalıtımlı olmalı, düzenli olarak temizletilmeli,

ñ     Dumanın geri tepmesini önlemek için bacaların en üst noktasının çatının en üst noktasından 1m. daha yüksekte olması sağlanmalı ve baca şapkası mutlaka takılmalı,

ñ     Binaların Yangından Korunması yönündeki mevzuat hükümlerine uyulmasına özen gösterilmelidir.

Şofben kullanımında uyulması gereken kurallar:

ñ     Alınan cihazın kalite belgesi ve garantilerine dikkat edilmeli,

ñ     Şofben mutlaka bacaya bağlanmalı, baca bağlantısı olmayan (bina aydınlığına v.b. bağlı) şofben asla çalıştırılmamalı,

ñ     Şofbenin monte edileceği mekan yeterli büyüklükte olmalı, şofben mümkünse banyo yerine balkona veya başka bir havadar mekana takılmalı, şofbenin montajı mutlaka yetkili servis tarafından yapılmalı,

ñ     Şofben zehirlenmeleri genellikle gaz kaçaklarından değil, yeterli havalandırma yapılmayan yerlerde yetersiz hava ve yetersiz yanma sonucunda oksijen oranının düşmesi ve karbon monoksit oranının yükselmesiyle gerçekleştiği için şofbenin kullanıldığı yere sürekli temiz hava girmesi sağlanmalı,

ñ     Bacalar yatak odalarından, merdiven sahanlığından, bina girişlerinden, havalandırma boşluklarından, çatı arasından, banyo ve tuvaletten geçirilmemeli,

ñ     Konutlarda gaz kaçaklarına karşı uygun yerde detektör bulundurulmalı,

ñ     Şofbende gaz kaçağı hissedildiğinde: Öncelikle gaz vanası ve tüp dedantörü kapatılmalı, elektrik düğmeleri açılmamalı açıksa hemen kapatılmalı, kibrit - çakmak gibi alev ve kıvılcım çıkartabilecek hiçbir işlem yapılmamalı, pencereler karşılıklı açılarak ortam havalandırılmalı, hızla gaz şirketi yetkilisi veya şofben servisi aranmalıdır.